بحران خاورمیانه هنوز به قوت خود باقی است و مشخص نیست در نهایت چه موضوعی خواهد توانست این بحران را به نقطه پایانی خود نزدیک کند. طرفین حاضر به کوتاه آمدن از شروط خود برای باز شدن تنگه هرمز نیستند و این مساله به تدریج مشکلات حوزه انرژی و مواد اولیه را پررنگ تر می سازد.
به گزارش لاستیک پرس، در خلال دو ماه گذشته و حتی بعد از آغاز آتش بسی که حالا سومین هفته خود را پشت سر می گذارد، اختلال جدی در نقل و انتقال انرژی از یک سو و افزایش شدید بیمه کشتیرانی برای مواد اولیه و توقف کشتی های باربری پشت تنگه هرمز از سوی دیگر در همه صنایع اثر منفی بر جای گذاشته و صنعت تایر نیز یکی از این صنایع است.
در یک در هم تنیدگی جدی این صنعت از بخش تأمین انرژی گرفته تا مواد مختلف شیمیایی و پتروشیمیایی به خلیج فارس وابسته است و صنعت تایر ایران نیز از برخی جهات همچون خرید کائوچوی طبیعی و برخی دیگر از مواد اولیه که 30 درصد از سهم تولید را در بخش مواد اولیه در اختیار دارد، تحت تاثیر این موضوع قرار دارند و این موضوعی است که از اسفند ماه و از زمان شروع جنگ روی اکثر شرکت های تولیدی اثر منفی بر جای گذاشته و تولید این صنعت را به شدت کاهش داده است.
این در حالی است که هزینه های تولید نیز برای بسیاری ازصنایع از جمله صنعت تایر در همه جای دنیا افزایش یافته و اتفاقا این افزایش قیمت در ایران بیش از سایر نقاط دنیا مشهود است. ایران با این که بخش زیادی از مواد اولیه خود را برای تولید تایر از داخل تأمین می کند، با این حال افزایش شدید قیمت ارز از یک سو قیمت مواد اولیه وارداتی را با رشد قابل توجهی روبرو کرده و از سوی دیگر افزایش قابل توجه دستمزد، هزینه برق و گاز و آب و حمل و نقل و … در کنار مشکلات صنعت پتروشیمی به عنوان تامین کننده مواد اولیه داخلی هزینه های تولید را لااقل تا 50 درصد افزایش داده و همین امر باعث شده تولیدکنندگان تایر درخواست افزایش قیمت بدهند که دولت با آن مخالفت می کند.
با توجه به عدم دسترسی به اینترنت بین المللی ارایه آمارهای مربوط به صنعت تایر در جهان بسیار سخت شده با این حال برخی منابع حکایت از آن دارند که هزینه های تولدی تایر در دنیا به طور میانگین 30 درصد و در برخی مواد مانند کائوچوی مسنوعی و انواع روغن ها بین 20 تا 40 درصد افزایش قیمت وجود دارد که کار را برای تولیدکنندگان سخت کرده است.
از سوی دیگر افق نامعلوم جنگ خلیج فارس باعث نگرانی تولیدکنندگان در همه جای دنیا شده بطوریکه تقاضا برای برخی از مواد روند افزایشی را طی می کند. این در حالی است که قیمت دلار در برابر سبدی از ارزهای معتبر دنیا روند افزایشی را پشت سر گذاشته و انتظار می رود قیمت کالاهای پایه کاهشی باشد، اما در عمل افزایش تقاضا روی قیمت مواد اولیه اثر معکوس بر جای گذاشته است.
در چین که تجارت آنها به تامین ارزان و پایدار نفت در قالب مواد پتروشیمی وابسته است و بدون آن امکان تولید بسیاری از کالاها از جمله تایر به آسانی وجود ندارد، اکنون افزایش قیمت نفت به شدت به آنها ضربه زده است، به طوریکه بخش زیادی از سفارش های تولیدکنندگان از منطقه خاورمیانه به شدت کاهش یافته است.
از سوی دیگر آمریکا به چین و سایر کشورها پیشنهاد کرده نفت خود را از روسیه و ونزوئلا خریداری کنند که این دو گزینه با قیمت های کنونی بالای 120 دلار (35 تا 40 دلار بالاتر از قیمت های پیش از جنگ) هزینه خرید نفت به چین و سایر کشورها تحمیل کرده است.
توقف نسبی فعالیتهای صنعت پتروشیمی از اوایل اسفند تا پایان فروردین از تولید در زنجیره ارزش از مواد اولیه تا محصول کاسته است. این نکته موجب شده تا بهای مواد اولیه و مصنوعات پلیمری و شیمیایی در بازار داخلی هم افزایش جدی داشته باشد و حتی با افزایش تزریق ماده اولیه در بورس کالا، رقابت بیشتر برای خرید باعث انتظارات تورمی در این حوزه شده است و این در حالی است که مواد اولیه در بازار آزاد نیز روند رو به رشدی را پشت سر می گذارد.
آمارها نشان میدهد هماکنون بهای مواد اولیه صنعت تایر در بورس کالا در مقایسه با پیش از جنگ به دلیل رشد قیمت های جهانی تقریباً دو برابر شده است.
در این بین با توجه به محدودیت شدید نقدینگی در بازار و افت تقاضای مصرف کنندگان شاهد کاهش تقاضای داخلی خواهیم بود که این امر ناشی از کاهش تولید است و زنگ خطری جدی برای صنعت تایر محسوب می شود؛ در حالی که در خصوص واردات به صورت گسترده و بدون محدودیت گشایشی صورت نگرفته است.