بازار استایرن-بوتادین رابر (SBR) به عنوان ستون فقرات صنعت جهانی تایر و خودرو، پس از تفاهمنامه ژوئن ۲۰۲۶ ایالات متحده و ایران برای بازگشایی تنگه هرمز ، واکنشی بیثبات و بسیار پیچیده را تجربه میکند.
از آنجا که بازار SBR به شدت در برابر زنجیرههای تأمین انرژی خاورمیانه آسیبپذیر است، بازگشایی باعث کاهش شدید قیمتهای وحشتزدهای شده که در اوایل سال مشاهده شده بود. با این حال، بین کاهش قیمتهای آتی کاغذی و کاهش واقعی ناشی از عرضه فیزیکی، فاصله زیادی وجود دارد.
در اینجا خلاصهای از واکنش بازار SBR «پس از بازگشایی» را مورد بررسی قرار می دهیم:
بسته شدن تنگه هرمز از فوریه ۲۰۲۶، کراکرهای بخار آسیایی و اروپایی را از نفت خام و نفتای خاورمیانه محروم کرد. این امر یک اثر دومینویی وحشیانه ایجاد کرد، بطوریکه کمبود شدید بوتادین (خوراک اولیه هیدروکربن C4 مورد نیاز برای تولید SBR) باعث شد قیمتهای جهانی این کالا در سهماهه اول ۲۰۲۶، معادل ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یابد.
در این بین با «باز شدن» سیاسی تنگه هرمز، قیمت نفت خام بالادستی و نفتا سقوط کرده و به زیر ۸۰ دلار کاهش یافته است. این امر باعث شد تا احساسات بازار به سرعت هزینه های ناشی از حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی را که در مدت اخیر تجربه شده بود کاهش دهد که می تواند کاهش قیمت مشتقات نفتی را نیز از جمله بوتادین به همراه داشته باشد؛ همانطور که در حال حاضر این روند آغاز شده است، با این حال تحلیلگران صنعت (مانند ICIS) هشدار میدهند که در حالی که قیمت کاغذی این ماده اولیه در حال سقوط است، اما جریان فیزیکی بوتادین به کارخانههای SBR فوراً آغاز نخواهد شد. در نتیجه تولیدکنندگان SBR با نوسانات شدید کوتاهمدت مواجه هستند، زیرا کاهش قیمت مواد اولیه تا چند هفته دیگر به صورت فیزیکی به دست نخواهد آمد.
نکته دیگر در این مورد آن که به دلیل متفاوت بودن شوک عرضه اخیر در مناطق مختلف جهان، واکنش به طور قابل توجهی در هر منطقه متفاوت است، به عنوان مثال در بازار آسیا و اقیانوسیه (APAC) به عنوان تولیدکننده و مصرفکننده اصلی جهانی SBR (به رهبری چین و کره جنوبی)، بسته شدن تنگه به شدت آسیب دیده است، با این حال قیمتهای صادراتی کره جنوبی (FOB بوسان)، که در طول محاصره ۱۴ درصد افزایش یافته بود، با بهبود انتظارات از عادی شدن کراکینگ داخلی، در حال تثبیت هستند.
از سوی دیگر کاهش محتاطانه قیمتها در اروپا طی این مدت به شدت تحت تأثیر هزینههای بالای انرژی و تأخیر در حمل بار قرار گرفته. در حالی که هزینههای خوراک در حال کاهش است، فعالان بازار SBR اروپا از خریدهای سنگین خودداری میکنند و منتظرند ببینند نرخ حمل بار دریایی چقدر سریع به حالت عادی برمیگردد.
در ایالات متحده کاهش واردات در اوایل سال ۲۰۲۶ به دلیل بحران لجستیک بینالمللی، باعث افزایش شدید ۱۸ درصدی قیمت های وارداتی SBR نسبت به ماه های قبل از جنگ بود. بازگشایی تنگه هرمز، هزینه واردات لاستیک مصنوعی آسیایی را کاهش میدهد و انتظار می رود این امر روی قیمت محصولات اثر مستقیمی بر جای بگذارد.
فعالان بازار SBR معتقدند که یک توافق سیاسی به معنای حمل و نقل فوری نیست. با این که تنگه هرمز مانند گذشته بسته نیست، اما برخی گزارش ها حکایت از آن دارند که شرکتهای کشتیرانی در حال حاضر با یک سیستم دوگانه گیجکننده مواجه هستند. حرکت از طریق مسیر امن شمالی نیازمند مجوز از سوی مقامات ایرانی است که گفته می شود صدور این مجوز گهگاه تا ۴۸ ساعت طول می کشد. مسیر جنوبی سمت عمان نیز به شدت شلوغ و پرترافیک است.
برخی تخمین ها حکایت از آن دارد که ۴ تا ۶ ماه طول خواهد کشید تا ترافیک دریایی برطرف شود و مجتمعهای پتروشیمی بتوانند بدون ایجاد فشار بر شبکههای برق محلی، نرخ بهرهبرداری را به طور ایمن افزایش دهند. با این حال برخی فعالان این حوزه می گویند به دلیل اثری که این جنگ روی تولید تایرها و خودروهای برقی گذاشته ، جتی با فرض افزایش عرضه، بعید است که SBR وارد سقوط آزاد شود، چراکه بازار توسط یک محرک تقاضای ساختاری عظیم پشتیبانی میشود که اکنون با روند کاهشی روبرو است.