صنعت تایر سازی کشور یکی از حلقههای کلیدی زنجیره تولید و حملونقل کشور بهشمار میرود؛ صنعتی که نقش آن تنها به تامین نیاز خودروسازان محدود نمیشود، بلکه بخش قابل توجهی از ناوگان حملونقل عمومی، تجاری و شخصی کشور نیز به تولیدات آن وابسته است.
با این حال، شواهد موجود نشان میدهد که این صنعت در ماههای اخیر با چالشهایی مواجه شده که تداوم آن میتواند بر روند تولید و سرمایهگذاری در این بخش اثرگذار باشد.
یکی از مهمترین دغدغههای فعالان صنعت تایر، موضوع تامین و تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه و برخی نهادههای مورد نیاز تولید است. در شرایطی که بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد استفاده تایرسازان وابستگی ارزی دارد، هرگونه تاخیر در تامین منابع مالی مورد نیاز میتواند برنامهریزی تولید را با دشواری روبهرو کند. طبیعی است که استمرار چنین وضعیتی، هزینههای تولید را افزایش داده و فشار بیشتری بر بنگاههای تولیدی وارد میکند.
از سوی دیگر، طی ماههای گذشته هزینههای تولید در بسیاری از صنایع کشور روندی افزایشی داشته است. رشد قیمت مواد اولیه، هزینههای انرژی، حملونقل، دستمزد و سایر هزینههای سربار، واقعیتی است که تولیدکنندگان تایر نیز از آن مستثنی نیستند.
با این وجود، سازوکار قیمتگذاری در این صنعت همچنان تحت کنترل و نظارتهای مشخصی قرار دارد و امکان انعکاس کامل افزایش هزینهها در قیمت نهایی محصولات برای تولیدکنندگان فراهم نیست.
بدیهی است که سیاستگذاری اقتصادی باید میان دو هدف مهم یعنی حمایت از مصرفکننده و حفظ پایداری تولید تعادل ایجاد کند. تجربه نشان داده است که هرگاه یکی از این دو ضلع نادیده گرفته شود، در نهایت کل زنجیره اقتصادی با مشکلات بیشتری مواجه خواهد شد.
اگر تولیدکننده نتواند متناسب با هزینههای واقعی خود فعالیت کند، کاهش انگیزه برای سرمایهگذاری، توسعه ظرفیت و نوسازی خطوط تولید دور از انتظار نخواهد بود.
صنعت تایر امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تصمیمگیریهای مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی است. تامین بهموقع ارز مورد نیاز تولید، ایجاد ثبات در سیاستهای اقتصادی و بازنگری در سازوکارهای قیمتگذاری میتواند به حفظ توان تولید داخلی کمک کند.
در مقابل، طولانی شدن فاصله میان هزینههای واقعی تولید و قیمتهای مصوب، ممکن است حاشیه سود تولیدکنندگان را تحت تاثیر قرار داده و شرایط فعالیت این صنعت را دشوارتر کند.
صنعت تایرسازی طی سالهای گذشته نشان داده که توان پاسخگویی به بخش بزرگی از نیاز بازار داخلی را دارد. اکنون نیز انتظار میرود سیاستهای حمایتی بهگونهای تنظیم شود که هم منافع مصرفکننده حفظ شود و هم چرخه تولید و سرمایهگذاری در یکی از مهمترین صنایع وابسته به بخش خودرو کشور با اطمینان بیشتری ادامه یابد.
امید محمدی