رییس مرکز تغییرات اقلیمی سازمان محیط زیست در نشست کاهش اثر کربن در هفدهمین همایش و نهمین نمایشگاه لاستیک و صنایع وابسته با بیان این که اثربات تغییر اقلیم در ایران بر کسی پوشیده نیست و موضوعاتی از جمله کاهش بارندگی ها، افزایش دما، افزایش مصرف انرژی و امنیت غذایی را با خطر روبرو کرده است و به همین دلایل، پیاندهای ناشی از چالش های تغییر اقلیمی فراتر از موضوعات محیط زیستی است.
دکتر طاهری با اشاره به این که در ایران با توجه به ماهیت جغرافیایی کشور، میانگین میزان بارندگی ها در نیم قرن اخیر هر ساله یک میلیمتر کاهش یافته و میانگین دما نیز 1.5 درجه افزایش را در این نیم قرن تجربه کرده گفت: این موضوعات بر الگوی کشت کشاورزی، مصرف انرژی، ظرفیت نگه داشت آب در خاک، رژیم مدیریت غذا و امنیت غذایی اثرات منفی بر جای گذاشته است.
به گفته او آخریم آمارهای انتشار گازهای گلخانه ای نشان می دهد صنعت با 39 درصد مصرف انرژی و حمل و نقل با 17 درصد مصرف انرژی در اولویت های کاهش گازهای گلخانه ای هستند.
به گفته وی کشورهای دنیا در تلاشند تا با مدیریت منابع داخلی هدف گذاری هایی را در دستور کار قرار دهند و پروتکل هایی را علاوه بر قوانین داخلی برای کالاهای وارداتی در مبادی ورودی کالاها در نظر بگیرند که این موضوع می تواند در آینده برای کشورهایی همچون ایران نیز خطرناک باشد.
به گفته طاهری اتحادیه اروپا در حال حاضر برای ورود هر کالا میزان انتشار کربن ناشی از محصول را محاسبه و از صادرکننده گواهی کربن دریافت می کند. در این مکانیزم، ورود هر کالای چینی که با مواد اولیه یا لاستیک ایرانی تولید شده باشند تحت الشعاع قوانین اتحادیه اروپا قرار می گیرد و به عنوان مثال صادرات خودروی چینی با مواد اولیه ایرانی تحت تاثیر قوانین از ابتدای زنجیره خواهد بود.
این مدیر سازمان محیط زیست با بیان این که در حال حاضر بسیاری از صنایع از جمله پتروشیمی، فولاد، سیمان و … از این قانون متاثر هستند و احتمالا در حوزه تایر و صنایع مرتبط با لاستیک سخت گیری های بیشتری را شاهد خواهیم بود.
وی در ارتباط با اقدامات سازمان محیط زیست نیز با اشاره به این که این سازمان در دولت چهاردهم برنامه های موثری را در حوزه مدیریت تغییر اقلیمی در دستور کار قرار داده که در مهر ماه سال جاری به تصویب رسید که بر اساس آن علاوه بر سیاست های کاهش انتشار کربن باید کشور را در برابر شرایط جدید و قوانینی بین المللی جدید بروز کنیم، لذا برنامه ملی سازگاری را در دستور کار داریم.
وی با اشاره به تعریف مشوق هایی از جمله ایجاد بازار کربن و انتشار گواهی صرفه جویی کربن و … گفت: این بازار داوطلبانه و ساز و کار آن مبتنی بر نظام MRVرا با همکاری سایر دستگاه ها همچون استاندارد طرح ریزی شده است.
طاهری در ادامه با اشاره به این که تغییر اقلیم روی موضوعاتی همچون انرژی، محیط زیست، منابع آب، امنیت غذایی و … اثر دارد و اگر قرار باشد برنامه ای در نظر بگیریم باید آب، محیط زیست، خاک و … را در نظر بگیریم، به ماده 22 قانون برنامه هفتم اشاره کرد و گفت: بر اساس این قانون سازمان محیط زیست سه وظیفه اقتصاد سبز، صنعت کم کربن و تقویت سازگاری را در دستور کار قرار داده ایم و برنامه در فازهای مالی، کاهش انتشار و سازگازی تدوین کرده ایم.
وی ادامه داد: در مدیریت کربن در بحث های انرژی، بهینه سازی و تنوع بخشی به منابع انرژی با جمع آوری گازهای مشعل، احداث کارخانه های گاز و گاز مایع، انرژی تجدید پذیر، کاهش تلفات انرژی و … را در نظر گرفته ایم و در راستای بهینه سازی مصرف انرژی هم در بخش ساختمان و هم حمل و نقل برنامه ریزی کرده ایم که به عنوان مثال توسعه راه آهن و نوسازی ناوگان حمل و نقل را در دستور کار داریم.
وی با بیان این که مدیریت پسماندهای شهری، کشاورزی، صنایع انرژی بر و … نیز اشاره کرد و گفت این موضوعات هم در دستورالعمل ها دیده شده اند گفت: مهمترین ساز و کارهای جهانی در مدیریت و مبادله کربن اتفاق می افتند و ذیل ماده 6 موافقتنامه پاریس، استانداردهایی را برای هر صنعت برای انتشار کربن در نظر گرفته شده، لذا سرمایه گذاری برای رسیدن به استانداردهای انتشار کربن مهم است و بازار کربن امکانی را برای مبادله گواهی سرمایه گذاری و صرفه جویی ایجاد می کند که مبادله اوراق صرفه جویی در انتشار کربن در این بازار هم در بازار داخلی و هم جهانی، مزیت های بزرگی را برای صنایع به همراه دارد که برای این منظور شرکت های ارزیاب داخلی نیز باید این گواهی ها را ارزیابی و امتیازدهی کنند.
رییس مرکز تغییرات اقلیمی سازمان محیط زیست در ادامه به چالش های موجود در بحث کاهش انتشار گازهای گلخانه ای اشاره کرد و مواردی از جمله تعرفه پایین انرژی، بحران ناترازی، عدم توجه به تنوع بخشی در سبد سوخت و انرژی های تجدیدپذیر، تامین مالی پروژه های کاهش انتشار، تحریم ها و عدم هماهنگی بین بخشی و نبود بازار تبادل کربن برای تشویق سرمایه گذاران را برشمرد.
وی در راستای نقشه راه پیشنهادی نیز موضوعات زیر را مطرح کرد و گفت: اجرای این مسیر می تواند شرایط مساعدی را در راستای تنظیم این حوزه فراهم کند که عبارتند از:
تدوین قوانین و مصوبه های بالادستی
ایجاد نظام اندازه گیری، گزارش دهی و راستی آزمایی
ایجاد بانک اطلاعات جامع از انتشار کربن
برنامه ریزی و قوانین مالیاتی در حوزه کربن
ایجاد بازار کربن
ورود سرمایه گذاران بخش خصوصی در پروژه های کاهش انتشار
کاهش گازهای گلخانه ای