مهندس رحیم رحمانی از پیشکسوتان صنعت تایر درباره مهم ترین فرصت ها و چالش های صنعت تایر با بیان اینکه مقیاس تولید کوچک مشکل بزرگی است گفت: ظرفیت تولیدی بسیاری از کارخانجات موجود عملاً نزدیک و یا زیر نقطه سربه سر آنهاست. به علاوه تنوع کم محصولات که خود ریشه در کوچک بودن حجم تولید کارخانجات دارد، نکته دیگری است.
وی در ادامه به نام تجاری ضعیف شرکتهای تایرساز ایرانی در مقایسه با برندهای کره ای و حتی چینی در بازارهای صادراتی و داخلی اشاره کرده و بهره وری کم و قیمت تمام شده زیاد که حتی در بازارهای داخل کشور نیز کار رقابت با محصولات مشابه خارجی را با مشکل مواجه می کند، را به عنوان یک چالش مهم دیگر معرفی کرد.
وی همچنین فناوری قدیمی تولید در تولیدات حداقل نیمی از کارخانجات موجود را یک تهدید برای این صنعت برشمرد.
مهندس رحمانی از معدود فرصتهای این صنعت نیز به موارد زیر اشاره کرد:
. وجود بازار نسبتاً خوب برای تایرهای تجهیزی
. وجود بازار بزرگ تایرهای جایگزین
نرخ نسبتاً پائین دستمزد پرسنل و هزینه های کم انرژی
وجود پرسنل مجرب در واحدهای فنی کارخانجات.
وی با اشاره به موارد فوق راهکارهای را جهت برون رفت از وضعیت موجود برشمرد و گفت: در کوتاه مدت و با فرض ادامه محدودیتهای موجود در امر تجارت خارجی، بیشترین تلاش باید معطوف به حفظ ظرفیتهای تولید و پاسخ به نیاز کشور باشد.
به گفته وی از دیگر راه کارها می توان به رویکرد ادغام اشاره نمود. مجموع تولید حال حاضر انواع تایر توسط ۹ شرکت تاپرساز داخلی در توان ۲ و حداکثر ۳ شرکت در مقیاس متوسط جهانی است.
مهندس رحمانی با بیان اینکه در صورتی که این ادغام با پیروی از اصول صحیح انجام شود می توان مزایای زیادی را برای ذی نفعان صنعت در نظر گرفت به برخی از این مزایا اشاره کرد و افزود: کاهش قیمت تمام شده، افزایش توان صنعت در جذب فناوری جدید، افزایش توان رقابت با محصولات وارداتی، افزایش توان صنعت تایر در توسعه محصولات جدید و افزایش تنوع مورد نظر بازار ، تمرکز بر ارتقاء کیفیت و بکارگیری روشهای جدید در اعمال سیستم های مدیریت و همچنین کیفیت با هدف خلق برند از جمله این مزایا هستند.
وی ادامه داد: لازمه دست یابی به یک چشم انداز روشن در صنعت تایر همکاری با تایرسازان بزرگ و صاحب نام جهانی خواهد بود. این تایرسازان لزوماً شرکتهای بزرگ تابرساز در اروپا، کره یا ژاپن نیستند بلکه هر شرکتی که صاحب نام تجاری معتبری بوده، توان تولید در مقیاس بزرگ را داشته باشد و از همه مهم تر در بازارهای جهانی دارای جایگاه قابل قبولی باشد می تواند شریک تجاری خوبی برای ما در درازمدت باشد.
مهندس رحمانی در پاسخ به سؤالی در ارتباط با وظایف دولت برای رفع مشکلات صنعت تایر، با اشاره به این که مطابق قوانین موجود شکل غالب اقتصاد کشور آزاد و به تعبیر بهتر سرمایه داری است، گفت: اما در عمل این اقتصاد بدست بخش خصوصی یا همان صاحبان سرمایه سرپرستی و یا اداره نشده، بلکه توسط مدیران حقوق بگیر نهادهایی اداره میشود که کوچکترین زحمتی برای ایجاد بنگاه های اقتصادی تحت مدیریت خود نکشیده اند .
این مدیر باسابقه صنعت تایر ادامه داد: مدیران ارشد بنگاه های شبه دولتی، نیمه دولتی و یا نهادهایی که به هر طریقی سهام عمده شرکتهای تولیدی را در اختیار داشته و از این طریق متولی صنعت شده اند، لزوماً دغدغه صنعت اشتغال و کیفیت محصول را ندارند.
گردانندگان این بنگاه ها در صورت کسب سود تشویق میشوند، ولی برای عملکرد ضعیف خود حتی بردن کارخانجات تا مرز ورشکستگی مشمول تنبیه نشده و صرفاً محل کار آنها از بنگاهی به بنگاه دیگر و یا از نهادی به نهاد دیگر عوض میشود.
به گفته او گرداندگان این بنگاه های غیر تخصصی با علم به موقتی بودن خود از یک طرف و عدم دیدگاه های علمی و فنی از طرف دیگر، تدوین و اجرای پروژه های بنیادی و اثرگذار جهت ایجاد تحول در کارخانجات تحت امر خود را در برنامه های خود ندارند؛ در ضمن توانائی این کار را هم ندارند.
وی با بیان اینکه مسئله بعدی طرح آمایش صنعت تایر کشور است افزود: در مورد صنعت تایر لازم است به پراکندگی کارخانجات تایرسازی کشور که ناشی از تصمیم اشتباه معاونت طرح و برنامه وزارت صنایع در دهه ۶۰ برای تأسیس کارخانجات ۲۵ هزار تنی تایر آن هم از نوع بایاس بود اشاره نمود، در حالی که در همان زمان ظرفیت معمول کارخانجات تایرسازی در حدود ۲۰ الی ۵۰ هزار تن و تکنولوژی روز دنیا رادیال بود.
مهندس رحمانی با اشاره به این که فراهم کردن سازوکارهای لازم برای تجمیع امکانات موجود صنعت تایر در ۲ و یا حداکثر ۳ شرکت بزرگ مهم است به سیاستها و راهکارهای زیر برای نیل به این هدف اشاره کرد.
. تكلیف به تمامی شرکتهای دولتی نیمه دولتی شبه دولتی ارگانهای غیر تخصصی و غیر صنعتی برای عرضه سهام خود در بورس و تدوین و اجرای مقرراتی برای پیشگیری از حضور مجدد این نهادها در شکل و یا قالب جدید در صنعت
• تشکیل ۲ یا ۳ شرکت سهامی عام با تجمیع سهام شرکتهای فعلی تایرسازی با محوریت صاحبان سهام که این موضوع دارای مزایایی برای کلیه ذی نفعان است.
وی در ارتباط با مزایای این اقدام گفت: سهام داران شرکتهای تایرساز جدید به دلیل مقياس تولید بالاتر سود بیشتری می برند. همچنین سازمان های امور مالیاتی در شکل جدید سازمان دهی تایرسازان موفق به اخذ مالیات بیشتری خواهند شد. در عین حال این شرکتها با تجمیع امکانات تحقیق و توسعه دستاوردهای بهتری در تحقق و عرضه محصول خواهند داشت.
وی افزود: با این روش ایجاد شبکه توزیع بزرگ و گسترده برای حجم تولید زیاد در شرایط جدید توجیه اقتصادی خواهد داشت؛ ضمن این که ایجاد شبکه گسترده خدمات مشتریان در سطح کشور و حتی در بازارهای صادراتی توجیه خواهد داشت.
به گفته او با این مدل، در شرایط تولید بیشتر برند سازی با موفقیت بیشتری همراه میشود و شرکت های جدید در خرید مواد اولیه بدلیل مقیاس بالا از قدرت چانه زنی زیادتری برخوردار می شوند. در عین حال بدلیل حجم بالاتر و تنوع بیشتر تولید که فقط شرکتهای بزرگ قادر به تحقق آن هستند نیازهای بازار و به ویژه بازارهای صادراتی با سهولت بیشتری مرتفع خواهد شد.
مهندس رحمانی از جمله مزایای دیگر ادغام شرکت های تایرساز به تغییر نگاه شرکت های جهانی و صاحب فناوری به جهت مقیاس تولید جهانی و بازار گسترده تایر ایرانی اشاره کرد.
برگرفته از کتاب بزرگان صنعت تایر